in: Bibliotheekblad, jrg. 7(2003), nr. 2

Er is een hemelsbreed verschil tussen zoekmachines en webindexen. Zoekmachines moeten het hebben van intelligente software die websites opspoort en woorden tot zoektermen maakt. Webindexen daarentegen zijn het werk van mensen die orde, structuur en kwaliteit van websites hoog in het vaandel hebben. Hennie Borstlap, bedenkster van Jeugdbieb is zo iemand.

Infoweb

Ruim drie jaar geleden startte Hennie met de eerste opzet onder de naam Infoweb voor kinderen. Met werkervaring in de bibliotheek van Oosterhout en een boekhandel, begon ze websites te verzamelen die voor kinderen in de basisschool leeftijd bruikbaar, interessant of zomaar leuk waren.

Op haar persoonlijke site bedacht ze een ontsluitingssysteem dat gebaseerd is op het SISO. Daarmee was en is ze een van de weinigen die websites indelen volgens een bibliothecair plaatsingssysteem. Het aantal websites dat in Infoweb een plaats vond groeide en daarmee groeide ook het.probleem van het beheer van de site. Toen ze in Oss kwam te werken
op de jeugdafdeling, was dat een mooie aanleiding om Infoweb flink te reorganiseren, zowel qua uiterlijk als qua onderhoud. De bibliotheek registreerde de domeinnaam jeugdbieb.nl en ontwikkelde een website beheersysteem dat gebouwd is rond een database. Invoer en onderhoud is daarmee stukken eenvoudiger en de eenheid van de site is ermee
gewaarborgd.

De naam

Jeugdbieb is inmiddels bij de jeugdbibliothecarissen bekend en heeftin menig lijstje met favorieten een plaats gevonden. Het kenmerkende van webindexen is, dat de erin opgenomen websites een toetsing hebben doorstaan. Ook Hennie hanteert daarbij selectiecriteria die ze in summiere vorm heeft ondergebracht onder het kopje ‘Voor ouders’. Zo is het criterium Nederlandstalig een zeer belangrijke eis, maar ook de informatieve waarde en het al dan niet voorkomen
van reclame kan een reden zijn om een site te weren. “Zo kwam ik laatst een op zich hele leuke site tegen voor kinderen (www.speelzolder.com), maar op zowat elke pagina stond een reclamebanner. De ene keer voor verzekeringen, dan weer voor auto’s en dan weer voor babyluiers. Dan is de afweging moeilijk. Ik heb ‘m uiteindelijk toch maar niet opgenomen”.

Zoeken

in Jeugdbieb gaat op verschillende manieren. Met ‘Zoeken op rubriek’  is gekeken naar de onderwerpen waarover veel vragen worden gesteld in de jeugdbibliotheek. Het alfabetische overzicht van de rubrieken (van 400 jaar VOC tot Winter) is niet verder ingedeeld in subrubrieken, maar resulteert na een keuze direct in een lijst van sites. Al deze sites hebben een enkelvoudig trefwoord gekregen, een SISO-nummer, een korte materiele beschrijving (tekst, plaatjes, spelletjes) en
een annotatie. Daarnaast heeft Hennie ook een begin gemaakt met het relateren van onderwerpen aan de bibliotheekcatalogus.

De tweede zoekingang is ‘Onderwerpen A-Z’. Een zeker voor kinderen handige methode. Verwarrend is echter wel dat de database niet goed reageert op dubbelen. Zo komt het woord kinderboekenschrijvers tien keer voor, terwijl ze alle naar dezelfde plek verwijzen. “Ja, dat probleem is bekend. Ik verwacht dat dat is opgelost als je straks vrij kunt zoeken in de
hele jeugdbieb website”, aldus Hennie.

Het zoeken op SISO is zeer beperkt gehouden. Websites worden al in de hoofdrubriek genoemd met hun specifieke subrubrieksnummer, vergelijkbaar met ‘Zoeken op rubriek’. Dus 621.49 staat in de lijst met alle andere sites in de rubriek 600 en niet in een subrubriek 620.

Jeugdbieb.nl

is uitgegroeid tot een belangrijk verzamelpunt voor informatieve websites voor kinderen en jeugdbibliothecarissen. Vergeleken met andere webindexen als Netwijs (www.netwijs.nl), De Spin (www.despin.net) en Kennisnet (www.kennisnet.nl/po/kinderen) waar grote organisaties achter zitten, doet Hennie het als eenling heel goed. Qua gebruiksgemak scoort Jeugdbieb vaak zelfs beter. Het mag dan ook een wonder heten dat er nog geen initiatief is genomen
vanuit Bibliotheek.nl om Jeugdbieb naar een landelijk niveau te trekken.

Meer informatie op de LinkedIn bijdrage (2026) van Hennie Borstlap.

© Rob Coers, Coers Internet Diensten

Het is niet toegestaan om materiaal op deze site te verkopen of te kopiëren zonder toestemming vooraf. Ook commercieel gebruik, gebruik van het logo of het publiceren van enig materiaal op de website van Coers Internet Trainingen, is zonder toestemming
vooraf niet toegestaan.