Information literacy is een begrip dat wij vertalen naar informatievaardigheden. In het Studiehuis is het een essentiële voorwaarde voor leerlingen om zelfstandig te kunnen werken. En in het Beroeps- en Hoger onderwijs zijn informatievaardigheden onontbeerlijk bij het schrijven van afstudeerscripties.
Informatievaardigheden zijn, vaardigheden die de gebruiker in staat stellen op systematische wijze de informatie die hij nodig heeft te zoeken, vinden, verwerven en te verwerken en vervolgens te gebruiken. De stappen die de informatiezoeker (leerling, student, bibliothecaris(!)) doorloopt om te komen van vraag tot “product” zien er zo uit:
1. Taak definitie
-
Definieer het probleem
-
Bepaal welke informatie je nodig hebt
-
Strategieën om informatie te zoeken
-
Inventariseer welke bronnen beschikbaar zijn
-
Kies de beste bronnen
-
Locatie en toegankelijkheid
-
Ga na waar de bronnen beschikbaar zijn
-
Zoek in de bronnen naar bruikbare informatie
-
Gebruik van de informatie
-
Analyseer de informatie in een bron (lees de bron, bekijk de bron enz.)
-
Haal relevante informatie uit een bron
-
Evaluatie
-
Beoordeel het product (doeltreffendheid)
-
Beoordeel het proces, de gevolgde werkwijze (effectiviteit)
-
Synthese
-
Organiseer informatie uit verschillende bronnen (bijvoorbeeld door te schematiseren)
-
Presenteer de informatie
Al in 1999 ontwikkelde de Texas University een online cursus voor zijn studenten in het opsporen, beoordelen en verwerken van de informatie die zij nodig hebben voor hun studie; Texas Information Literacy Tutorial. Die informatie komt in de cursus niet alleen van het internet, maar ook uit boeken, tijdschriften, kranten en de bibliotheek. De training bleek zo succesvol dat men de gehele website als “open source” beschikbaar stelde aan anderen, wat zoveel wil zeggen dat iedereen de cursus mag bewerken en gebruiken in de eigen instelling.
Begin dit jaar zette de Stichting IHOL een bewerking/vertaling van TILT op het internet voor de doelgroep 16 tot 22-jarige VWO-scholieren en HO-studenten. IHOL is een samenwerkingsverband van bibliotheken en mediatheken in Maastricht, Tilburg, Breda en Antwerpen.
De website is opgebouwd rond
de thema’s censuur en vrijheid van meningsuiting, globale communities,
e-commerce, wet- en regelgeving, nieuwe trends en veiligheid en privacy.
Elk van deze thema’s bestaat uit een introductie over het internet,
gevolgd door drie modules. In de eerste module leert de cursist aan
de hand van voorbeelden en spelletjes in welke gevallen een bepaalde
informatiebron het beste gebruikte kan worden. Zo ga je voor een artikel
over zoekmachines het best naar het web, terwijl je voor oude tijdschriften
in de bibliotheek moet zijn.
De tweede module gaat in op het zoeken in de verschillende bronnen
in de bibliotheek (boeken, tijdschriften, catalogus) en het web. Het
gaat ook over het verzamelen van zoektermen en het formuleren van
de zoekvraag en het gebruik van de Booleaanse operatoren.
In de derde module komt het evalueren van informatie aan bod, waarbij
de cursist aan de hand van criteria de betrouwbaarheid van een aantal
websites moet bepalen.
Is de TILT cursus zinnig voor
bibliothecarissen? Ik vind van wel. Aan het eind van de training (waarvoor
overigens wel doorzettingsvermogen vereist is) staat alle kennis die
je al had over het zoeken naar informatie, weer op een rijtje. En
het voor velen inmiddels zaligmakende web, blijkt lang niet altijd
de beste bron voor het doen van onderzoek. Jammer van TILT vind ik
dat de thema’s te weinig uit de verf komen, omdat men steeds in algemeenheden
blijft hangen. Erg “hip” ziet de site er helaas niet uit en de teksten
zijn vaak te lang. Bij de bewerking is m.i. te weinig rekening gehouden
bij wat leerlingen, studenten, aantrekkelijk vinden.
Desalniettemin: leg er toch een bezoekje aan af!
© Rob Coers, Coers Internet Trainingen
Het is niet toegestaan om materiaal op deze site te verkopen of te kopiëren zonder toestemming vooraf. Ook commercieel gebruik, gebruik van het logo of het publiceren van enig materiaal op de website van Coers Internet Trainingen, is zonder toestemming vooraf niet toegestaan.
| < Vorige | Volgende > |
|---|
